Αγροτική πολιτική – Τι προτείνει η νέα έκθεση της ΤτΕ
Την αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρει η αγροτεχνολογία προτείνει η ετήσια έκθεση του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος. Απαραίτητη μια σύγχρονη αγροτική πολιτική για τον εκσυγχρονισμό του αγροτικού τομέα και την αντιμετώπιση των χρόνιων παθογενειών του.
Σειρά προτάσεων με σκοπό την αναπροσαρμογή του αγροτικού τομέα στις μεταβαλλόμενες συνθήκες, την αύξηση του αγροτικού εισοδήματος και την ενίσχυση των εξαγωγών διατυπώθηκαν στην πρόσφατη Έκθεση του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος για το 2025.
Στρεβλώσεις όπως είναι η κυριαρχία των πολύ μικρών εκμεταλλεύσεων, το γνωστικό «κενό» αγροτών και η χαμηλή προστιθέμενη αξία ανά απασχολούμενο, μαζί με την αναιμική παραγωγικότητα, μαστίζουν τον πρωτογενή τομέα της Ελλάδας τουλάχιστον την τελευταία 20ετία.
Ο Διοικητής της ΤτΕ κ. Γιάννης Στουρνάρας υπογράμμισε στην ετήσια έκθεση ότι οι επενδύσεις στις αγροτικές υποδομές μπορούν να παίξουν κρίσιμο ρόλο στη διόρθωση των ανωτέρω στεβλώσεων και στη θωράκιση του κλάδου σε βάθος χρόνου.
Οι προτάσεις της ΤτΕ για μια σύγχρονη αγροτική πολιτική
Περίοπτη θέση κατέχει η χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης αλλά και ψηφιακών εργαλείων. Μέσω αυτών είναι δυνατή η αξιόπιστη παρακολούθηση και πρόβλεψη της καταλληλότητας του εδάφους για τη γεωργική παραγωγή, η προστασία της αγροτικής παραγωγής αλλά και η διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας, ώστε να αποφεύγονται φαινόμενα υπερπαραγωγής ή σπατάλης.
Σε συνάρτηση με αυτά τα εργαλεία, η έκθεση προτείνει την αξιοποίηση της ρομποτικής και της αυτοματοποίησης. Για παράδειγμα, η χρήση μηχανημάτων χωρίς οδηγό ή εξειδικευμένων ρομπότ για τη συγκομιδή αλλά και drones για την ανίχνευση ασθενειών και ψεκασμούς ακριβείας μπορεί να βοηθήσει τους αγρότες να διαχειρίζονται τις καλλιέργειές τους με ακρίβεια, αντιμετωπίζοντας παράλληλα την έλλεψη εργατικών χεριών.
Δεν παραλείπεται και η αναφορά στα οφέλη της ευφυούς γεωργίας (precision farming). Ειδικότερα, με την έξυπνη άρδευση, τη μεταβλητή δόση λιπασμάτων ή φαρμάκων και την ανάπτυξη εφαρμογών για την παροχή συμβουλών σε πραγματικό χρόνο, η απόδοση των παραγωγών μπορεί να βελτιωθεί σημαντικά.
Ένα ακόμη μέτρο που συστήνεται στην έκθεση αφορά στην καλλιέργεια σε ελεγχόμενο περιβάλλον. Αυτή μπορεί να περιλαμβάνει την ανάπτυξη της κάθετης γεωργίας, την υδροπονία και την αεροπονία.
Αν η υιοθέτηση νέων τεχνολογιών κρίνεται αναγκαία για τη μείωση του κόστους και τη βελτίωση της παραγωγικότητας, η ενσωμάτωσή τους αποτελεί ένα κρίσιμο στοίχημα, το οποίο απαιτεί τη συνεργασία όλων των stakeholders – από τους αγρότες, τη νομοθετική και την εκτελεστική εξουσία ως τους αγροτικούς συναιτερισμούς, τους επενδυτές και τις εταιρείες υψηλής τεχνολογίας.
Ποια βήματα απαιτούνται;
Η εφαρμογών νέων τεχνολογιών σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από τον μικρό κλήρο και τις μικρομεσαίες αγροτικές επιχειρήσεις απαιτεί, εν πρώτοις, τη δημιουργία υποδομών με σκοπό τη συγκέντρωση και την ανταλλαγή δεδομένων καθώς και ενός κανονιστικού πλαισίου που θα διέπει τη χρήση των νέων τεχνολογιών.
Έπειτα, στην έκθεση κρίνεται αναγκαία η συνεργασία των εταιρειών τεχνολογίας όσον αφορά την ανάπτυξη και την προσαρμογή εφαρμογών για την αντιμετώπιση των προκλήσεων στο πλαίσιο της εθνικής αγροτικής πολιτικής.
Επιπλέον σημαντικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση αποτελούν η ενθάρρυνση και καθοδήγηση των αγροτών στην εφαρμογή σύγχρονων τρόπων οργάνωσης της παραγωγής, η ενσωμάτωση σπουδών στον αγροτικό τομέα που θα συνδέονται με τον βιομηχανικό τομέα μεταποίησης τροφίμων, όπως και η κινητοποίηση επενδυτικών κεφαλαίων.
Καταληκτικά, η έκθεση της ΤτΕ επισημαίνει ότι οι πολύ μικρές αγροτικές εκμεταλλεύσεις πρέπει να προσανατολιστούν προς τη συνένωσή τους σε συνεργατικά σχήματα, τα οποία θα λειτουργούν με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, αξιοποιώντας παράλληλα τις οικονομίες κλίμακας.
Μεταξύ των ωφελειών που θα μπορούσε να έχει η ανωτέρω εξέλιξη περιλαμβάνονται η εξασφάλιση καλύτερων τιμών Α’ υλών για τον παραγωγό και για τον τελικό καταναλωτή, η αύξηση διαπραγματευτικής δύναμης έναντι των προμηθευτών και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των αγροτών σε περιπτώσεις διακυμάνσεις τιμών.


